به كسى ديگر نيابت دهد . گاه ممكن است مسأله‌هايى پيچيده و دادخواهىهايى دشوار نزد واليان مظالم آورند كه لازم باشد آن‌ها نزاع را به حاضران مجلس خود ارجاع دهند يا با عالمان در ميان نهند و نه رسيدگى به آن‌ها از سوى اين‌كسان ناشايست باشد و نه ارجاع به آن‌ها گران آيد ، آن‌سان كه زبير بن به كار از ابراهيم حرمى بن محمد بن معن غفارى نقل كرده است كه زنى نزد عمر بن خطاب آمد و گفت : اى امير مؤمنان ، شوهرم روزها روزه مىگيرد و شب‌ها را به شب‌زنده‌دارى مىگذراند و من خوش ندارم درحالىكه او به طاعت خداى مشغول است از او شكايت كنم . عمر به او گفت : چه نيكو شوهرى است شوهرت . اما آن زن همچنان سخن خود را تكرار مىكرد و عمر نيز همان پاسخ پيشين را دوباره گفت . در اين هنگام كعب بن سور اسدى به عمر گفت : اى امير مؤمنان ، اين يك زن است و از اين گلايه دارد كه شوهرش از همبسترى با او دورى مىگزيند . عمر به او گفت : همان‌گونه كه سخن وى را فهميده‌اى ميان او و شوهرش داورى كن . پس كعب گفت : شوهر اين زن را نزد من آوريد . او را آوردند . به وى گفت : همسرت از تو شكايت دارد . پرسيد : درباره خوراك يا پوشاك ؟ گفت : دربارهء هيچ‌كدام . پس آن زن گفت : اى قاضىاى كه راهگشايىات مدبرانه است ، مسجد ، همدم مرا از بستر من ستانده است . عبادت روزانه و بيدارى شبانهء او ، وى را به خفتنگاه من بىرغبت كرده است . من او را در رفتار با زنان نمىستايم . پس اى كعب خود داورى كن و اين تدبير را به كسى ديگر مسپار « 1 » . اما شوى او در پاسخ گفت : من مردىام كه آنچه در سورهء نحل و در آن هفت سورهء بلند « 2 » نازل شده و آن بيم‌دهىهاى سختى كه در كتاب خدا آمده مرا از هوش برده و از بستر و حجله آن زن به

--> ( 1 ) . سه بيت است از بحر عروضى رجز : يا ايها القاضى الحكيم رشده * الهى خليلى عن فراشى مسجده زهّده فى مضجعى تعبده * نهاره و ليله ما يرقده فلست فى امر النساء احمده * فاقض القضا يا كعب لا تردده ( 2 ) . مقصود از هفت سورهء بلند يا « السبع الطوال » سوره‌هاى بقره تا اعراف و همچنين سورهء يونس يا مجموع دو سورهء انفال و برائت است كه از ديدگاه برخى يك سوره دانسته مىشود - م .